Website orthopedagogiek

 Aanvraagformulier intelligentietest (capaciteitenonderzoek)
 Flyer downloaden
 Belonen en Straffen (nieuw!)
 

 

Synesthesie

Definitie

Synesthesie is een neurologisch fenomeen waarbij zintuigen op onvrijwillige wijze samenwerken. En daarmee hebben we gelijk de enige stelling gehad waarover geen controverse heerst. Alle andere theorieŽn zijn tegenwoordig ůf onderwerp van debat, ůf niet bewezen.
De meest voorkomende vormen van synesthesie zijn het zogenaamde kleurhoren en cijfers, letters, woorden en tijdseenheden in kleur en ruimte projecteren. Verder lijkt vast te staan dat veel meer vrouwen dan mannen synestheet zijn en dat erfelijkheid een rol speelt.
Er wordt relatief weinig kwalitatief onderzoek naar synesthesie gedaan. Dat heeft meerdere oorzaken, maar de belangrijkste is dat het moeilijk is om onderzoek te doen met grote groepen synestheten, omdat maar weinig mensen zich bewust zijn van hun synesthesie. Bovendien zijn er ook maar weinig synsestheten, want hoewel er getallen rondzoemen die variŽren van 1 op 200 tot 1 op 23, is het onwaarschijnlijk dat meer dan 5 procent van de mensen synestheet is.

Synesthesie is een vermenging van de zintuigen. Hoewel het niet ongewoon is dat zintuiglijke waarnemingen elkaar onderling beÔnvloeden, is dit bij synesthesie dusdanig sterk dat, bijvoorbeeld, kleuren geproefd worden, of geluiden gezien.
Het is aangeboren, maar geen aandoening, en dus niet iets dat je echt kwijt wilt. Het zorgt er gewoonweg voor dat je de wereld rondom je heen op een totaal andere manier waarneemt en ervaart. Synestheten - want, zo worden ze genoemd - proeven iets wanneer ze een muziekstuk horen - of, ze zien bij het aanhoren van diezelfde muziek kleuren, bijvoorbeeld.
Sommige zien dan weer kleuren in momenten dat ze iets proeven. Zo kunnen kip, ijskreem, en sinaasappel allemaal een blauwachtige kleur hebben, met als gevolg, dat zo iemand die drie tegelijkertijd op het bord vermengd en met smaak opeet.
Hoe ervaart een synestheet synesthesie? Voorbeeld: neem een foto van iemand die je zeer goed kent. Van zodra je de foto bekijkt, duikt de naam van de persoon automatisch in jouw hoofd op. Op gelijkaardige manier kan een synestheet een cijfer of letter bekijken, en als onmiddellijke respons creŽert het brein er automatisch een kleur die bij dat cijfer, of bij die letter hoort.
Hieronder geven we je er een voorbeeldje van, maar het is en blijft een voorbeeld, want elke synestheet geeft aan cijfers en letters andere kleuren. Daar bedoel ik mee dat in het voorbeeld zowel de letter 'A' evenals het cijfer '1' geel zijn. Andere synestheten geven er dus een andere kleur aan. Wel is het opmerkelijk dat opvolging van de kleuren der getallen bijna gelijk is aan de volgorde van de kleuren van de letters van het alfabet.
Ook de melodie van een muziekstuk, bestaande uit noten, gespeeld door muziekinstrumenten, roept voor een bepaalde synestheet kleuren op. Een do, gespeeld door een piano, zal dan ook een andere kleur verkrijgen dan indien de die noot door een trompet wordt voortgebracht, enzovoort.
Toen Liszt in 1842 aantrad als Kapellmeister in Weimar, verbaasde hij het orkest als hij zei: "Alstublieft heren, wat meer blauw alstublieft! Deze toonsoort vraagt erom!" - of: "Dat is diep violet, ga daar maar van uit! Geen roze!"
Belangrijk is te noteren dat synesthesie, naar het schijnt, niet mag worden verward met hallucinaties. Wel is het een feit, dat iemand die LSD neemt, plots geconfronteerd kan worden met synesthetische verschijnselen en dus ook, bijvoorbeeld, kleuren kan ontwaren tijdens het beluisteren van een muziekstuk. Om die reden blijft er bij mij de vraag bestaan of we hier misschien dan toch wel degelijk met een hallucinatieverschijnsel te maken hebben.Synesthesie is een vermenging van de 
zintuigen. Hoewel het niet ongewoon is dat zintuigelijke waarnemingen onderlinge invloed hebben, is dit bij synesthesie dusdanig sterk dat bijvoorbeeld kleuren geproefd worden of geluiden gezien. Ook is er de zogenaamde spiegel-aanrakingsynesthesie, waarbij dezelfde fysieke pijn ervaren wordt als men ziet dat iemand anders fysieke pijn heeft.[1] Deze eigenschap van de hersenen komt bij relatief weinig mensen voor. Deze nemen meerdere soorten impulsen tegelijk waar, ook als die in feite in het algemeen door andere zintuigen worden gegenereerd.

Referentie:

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/73/%282-5%29_Waarom_ervaren_sommige_mensen_kleuren_bij_woorden_en_getallen-.webm

https://schooltv.nl/video/clipphanger-wat-is-synesthesie/

 

Home ]
Send mail to ds.brouns@orthopedagogiek.com with questions or comments about this web site.
Copyright © 1998
Last modified: 24/10/2018