Website orthopedagogiek

 Aanvraagformulier intelligentietest (capaciteitenonderzoek)
 

 

Tien valkuilen om omheen te lopen bij het opvoeden van een hoogbegaafd kind.

Drie deskundigen (dr. Willy Peters, dr. Agnes Burger-Veltmeijer en Ineke Teisman) zijn gevraagd de meest voorkomende valkuilen waar ouders inlopen te benoemen.

1.    Het kind maakt de dienst uit
Alle drie de deskundigen noemen deze valkuil. Het is lastig grenzen te stellen voor een kind dat sterk kan argumenteren. Ouders kunnen niet omgaan met de argumenten van hun kind, en dus bepaalt het kind. Zorg dat je duidelijke regels hebt, ook al houd je je er niet altijd aan (als je te moe bent om te argumenteren en het kind zijn zin geeft). Leg uit dat het de vorige keer zijn zin kreeg omdat je moe was.
Aanvulling tegenargument:
Kinderen die door mij getest zijn, hebben meestal ouders die hoog opgeleid zijn en wel degelijk in staat zijn om het kind met tegenargumenten te bestrijden.
Duidelijke regels in de opvoedingssituatie zijn geldend voor alle kinderen. Het is een algemeen geldende regel.

2.    Hoogbegaafdheid is een stoornis
Hoogbegaafdheid is een extreme toestand, zoals dyslexie of ADHD of autisme. Maar het is geen excuus voor gedrags- of leerproblemen! Uit onderzoek blijkt dat hoogbegaafden niet meer of minder last hebben van sociaal-emotionele problemen dan andere kinderen. Als je kind problemen heeft schrijf het dan niet zo snel af op hoogbegaafdheid, want misschien is er wel iets anders aan de hand.
Aanvulling tegenargument:
Hoogbegaafdheid is géén stoornis en als zodanig niet beschreven in de DSM IV. Hoogbegaafdheid is veelal het gevolg van op de juiste wijze het kind uitdagen waardoor de hersengebieden extra worden gestimuleerd. Door deze stelling krijgen juist de hoogbegaafde kinderen het label van “gestoord-zijn” opgeplakt.
Hoogbegaafde kinderen kunnen moeilijk functioneren binnen een groep, omdat hun interessegebied sterk afwijkt van kinderen met een gemiddeld IQ. Het onderwijsaanbod van de meeste basisscholen vinden ze saai en niet uitdagend. Hierdoor worden ze gedemotiveerd en de basisschool ervaart deze kinderen als lastig. Hierdoor ontstaan wel degelijk emotionele problemen!

3.    Het kind is volwassen
Ondanks dat een kind een ontwikkelingsvoorsprong heeft, en dus volwassener overkomt dan het is, is het belangrijk niet de vergissing te maken het kind te volwassen te behandelen. Een cognitief en verbaal sterk kind kan heel overtuigende argumenten aan dragen om zijn zin te krijgen, maar heeft nog geen zicht op de onderliggende emoties.
Aanvulling tegenargument:
Een hoog begaafd kind zoekt in bijna alle gevallen oudere kinderen om mee om te gaan. Dit blijkt uit bijna alle ingevulde vragenlijsten (TRF en CBCL) Als reden: het interessegebied is anders gericht en past niet bij de leeftijdsgenoten. Ik zou er aan willen toevoegen om ze vooral niet te kinderlijk te behandelen.

4.    We ontzien het kind
We zien vaak dat ouders teveel verantwoordelijkheden bij het kind weghalen. Leer je kind om zelf de situatie naar zijn hand te zetten. Je doel moet zijn dat je kind zichzelf kan redden, ook in ongunstige omstandigheden.
Aanvulling tegenargument:
De kinderen vragen juist om verantwoordelijkheid en accepteren bijna nooit een situatie waarin ze moeten toekijken.

5.    Je kind overvoeren
Ga niet af op wat het kind zegt dat het aankan maar op wat het laat zien. Probeer uit welke verantwoordelijkheden het kind aankan. Als het verkeerd loopt neem je gewoon een stapje terug en probeer je het na een paar maarden weer opnieuw.
Aanvulling tegenargument:
Dit is een algemeen geldende regel binnen de opvoedingssituatie en niet specifiek voorbehouden aan hoogbegaafde kinderen.

6.    Zijn angst is mijn angst
Laat je niet meeslepen door de emoties van je kind, zeker als je meent je eigen problemen uit je jeugd in hem te herkennen. Hoogbegaafde kinderen kunnen zeer goed inspelen op de (schuld) gevoelens van hun ouders.
Aanvulling tegenargument:
Dat is eveneens een algemeen geldende regel dat kinderen perfect emoties kunnen aflezen en zich daarmee identificeren.

7.    Dit kind gaat héél bijzondere dingen doen
Niet ieder hoogbegaafd kind hoeft hoogopgeleid te zijn. Kijk bij de schoolkeuze vooral naar de passies en interesses van je kind. Als je kind graag siermetselaar wil worden en dus een mbo-opleiding wil doen, gewoon laten doen.
Aanvulling tegenargument:
Hoogbegaafde kinderen kiezen juist wel een hoog opleidingsniveau. Ze zijn perfectionisten. Ik betwijfel of ze een MBO-opleiding kiezen. Ik zou dat in ieder geval als ouders niet stimuleren.

8.    Je kind bescherm je
Je moet hoogbegaafde kinderen niet teveel beschermen. Teisman vind dat ouders zich niet constant met het huiswerk van hun kinderen moeten bemoeien. Laat het maar gebeuren dat je kind een keer blijft zitten of dat het zakt. Je moet het begeleiden bij iedere overgang maar het wel loslaten.
Aanvulling tegenargument:
Dat geldt natuurlijk voor ieder kind in een opvoedkundige situatie en is niet specifiek geldend voor hoogbegaafde kinderen.
Het woord “bemoeien” is hier niet goed gebruikt, want in onderwijssituaties laten veel hoogbegaafde kinderen het afweten en het lijkt mij zinvol om ze gericht te begeleiden. Vaak hebben ze een impulsieve taakaanpak en ze kunnen vaak slordig zijn. Dit zijn volgens mij 2 gebieden waarop ze gemakkelijk kunnen uitvallen en daarom is het juist belangrijk om de juiste structuur aan te brengen. (Taak school en ouders!)

9.    Ieder hoogbegaafd kind is hetzelfde
Niet dus. Advies van andere ouders is natuurlijk zeer waardevol maar houd in de gaten wat de speciale kenmerken van uw kind zijn. De capaciteiten van hoogbegaafde kinderen lopen erg uiteen!
Aanvulling tegenargument:
Dit is geldend voor alle kinderen. Ieder kind is uniek en heeft zijn eigen belevingswereld.

10.    Alle aandacht voor je kind
Peters waarschuwt dat je ook tijd moet besteden met je andere (niet hoogbegaafde) kind(eren). Probeer vaste momenten in te bouwen waarop je tijd met elk kind doorbrengt, dit brengt rust in het gezin.
Aanvulling tegenargument:
Dit geldt ook voor alle kinderen.
Ik kan er aan toevoegen dat hoogbegaafde kinderen door hun specifieke interesses vaak juist onvoldoende aan hun trekken komen!
 
Uit eigen ervaring met hoogbegaafde kinderen is het en ander toegevoegd (www.orthopedagogiek.com  & www.orthopedagogiek.info)
 

 

Home ] Up ]
Send mail to jpm.voets@orthopedagogiek.com with questions or comments about this web site.
Copyright © 1998
Last modified: 24/9/2017